زىغىر (جۇڭيى) نىڭ يىلتىزى، يوپۇرمىقى. شەرقىي شىمال ۋە ئىچكى موڭغۇل، سەنشى، شەنشى، شەندۇڭ، خۇبېي، خۇنەن، گۇاڭدۇڭ، گۇاڭشى، سىچۈەن، گۇيجۇ، يۈننەن قاتارلىق جايلارغا تارقالغان. جىگەرنى تىنچلاندۇرۇپ، قاننى جانلاندۇرۇش رولى بار، دائىم جىگەرگە يەل تېگىپ باش ئاغرىش، يىقىلىپ زەخىملىنىش، غەلۋىرەك، ئىششىق، چىقان قاتارلىقلارغا ئىشلىتىلىدۇ.
ئۈنۈم رولى
ئىقتىدار
جىگەرنى تىنچلاندۇرۇپ، قاننى جانلاندۇرىدۇ.
ئاساسلىق داۋالىماق
جىگەرگە يەل ئۆتۈشتىن بولغان باش ئاغرىش، يىقىلىپ زەخىملىنىش، غەلۋىرەك، چىقان.
ئىشلىتىش ۋە ئىشلىتىش مىقدارى
ئىچىش:قاينىتىلغان شورپا، يىلتىز، 15-30 گىرام. سىرتتىن ئىشلىتىش:مۇۋاپىق مىقداردا، يانجىپ سۈركەش؛  ياكى تالقان ئارىلاشتۇرۇپ سۈركەش.
دىققەت قىلىشقا تېگىشلىك ئىشلار
ھامىلدارلار ئىشلەتمەڭ.
ئالاقىدار بايانلار
1.«جەنۇبىي يۈننەن دورا ئۆسۈملۈكلىرى»:«يوپۇرمىقى:يەلنى داۋالايدۇ، ئېغىز گەپ قىلالمايدۇ. يىلتىزى:باش ئاغرىقىنى داۋالايدۇ. »
2.«كۇنمىڭدا ئەل ئىچىدە دائىم ئىشلىتىلىدىغان ئۆسۈملۈك دورىلار»:«ئۇرۇق ۋە يىلتىز:جىگەرنى تىنچلاندۇرىدۇ، يەلنى راۋانلاشتۇرىدۇ، ئۈچەينى سىلىقلايدۇ. ئۇرۇقدان ياللۇغى، چۇقۇق، سوزۇلما جىگەر ياللۇغى، جىگەر مەنبەلىك باش ئاغرىش، قەۋزىيەتنى داۋالايدۇ. »
كىلىنكىدا ئىشلىتىش
مۇناسىۋەتلىك قوشۇلۇش
1.يىقىلىپ زەخىملىنىشنى داۋالاش:زىغىر يىلتىزىغا پىزەك يىلتىزى ياكى ئاسارۇم قوشۇپ، بىللە ئېزىپ سىرتتىن سۈرتىلىدۇ. (جياڭشى «دورا ئۆسۈملۈكلەر قوللانمىسى»)
2.پىچاق يارىسىدىن قان چىقىشنى داۋالاش:يېڭى زىغىر يوپۇرمىقىنى يانجىپ ياكى قۇرۇق يوپۇرماقنى تالقان قىلىپ، ئازراق بورنى قوشۇپ سىرتتىن سۈرتىمىز. (جياڭشى «دورا ئۆسۈملۈكلەر قوللانمىسى»)
پىششىقلاپ ئىشلىمەك
يىغىپ پىششىقلاپ ئىشلىمەك
يىلتىز:كۈز پەسلىدە يىغىۋېلىنىدۇ، پاكىز يۇيۇلىدۇ، توغراپ، ئاپتاپتا قۇرۇتۇلىدۇ. يوپۇرماق:ياز پەسلىدە يىغىۋېلىنىدۇ، يېڭى ئىشلىتىلىدۇ ياكى ئاپتاپتا قۇرۇتۇلىدۇ.
ئۆسۈملۈك ئىلمى ئۇچۇرى
ئۆسۈملۈكلەر تۈر ئۇرۇقدىشى
زىغىر ئائىلىسىدىكى ئۆسۈملۈك زىغىر.
ھالەت ئالاھىدىلىكى
زىغىر، يەنە زىغىر، قاغا، تام پىتى زىغىر، سەنشى زىغىر دەپمۇ ئاتىلىدۇ. بىر يىللىق سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك. غولى تىك، ئېگىزلىكى 30-120 سانتىمېتىر، كۆپىنچە ئۈستۈنكى شاخلىرىدا بولىدۇ، بەزىدە غولنىڭ تۈۋىدىنمۇ شاخلىنىدۇ، لېكىن زىچ تېرىغاندا شاخلانمايدۇ، تۈۋى ياغاچلاشقان، تۈكسىز، ئەۋرىشىم قىسمىدىكى تالالار چىداملىق، ئېلاستىكلىققا ئىگە، قۇرۇلمىسى كېۋەزگە ئوخشايدۇ. يوپۇرمىقى شالاڭ؛  يوپۇرمىقى يىپسىمان، يىپسىمان يىڭناغۇچسىمان ياكى يىڭناغۇچسىمان، ئۇزۇنلۇقى 2-4 سانتىمېتىر، كەڭلىكى 1-5 مىللىمېتىر، ئۇچى ئۇچلۇق، تۈۋى تەدرىجىي تارىيىدۇ، تۇتقۇچى يوق، ئىچكى رىقابەت ، 3 (5) تومۇرى بار.گۈلى شاخنىڭ ئۇچى ياكى شاخنىڭ ئۈستىدىكى يوپۇرماق قولتۇقىغا ئۆسىدۇ، شالاڭ كۈنلۈكسىمان گۈل رېتىنى تەشكىل قىلىدۇ؛  گۈلىنىڭ دىيامېتىرى 15-20 مىللىمېتىر؛  گۈل ساپىقىنىڭ ئۇزۇنلۇقى 1-3 سانتىمېتىر، تىك؛  گۈل كاسىسى 5، تۇخۇمسىمان ياكى تۇخۇمسىمان يىڭناغۇچسىمان، ئۇزۇنلۇقى تەخمىنەن 5-8 مىللىمېتىر، ئۇچى تومپىيىپ چىققان ياكى ئۇزۇن ئۇچلۇق، 3 (5) تومۇرى بار؛  مەركىزىي تومۇرى روشەن تومپىيىپ چىققان، گىرۋىكى پەردىسىمان، بەز چېكىتى يوق، گىرۋىكى تولۇق، بەزىدە ئۈستى قىسمىدا ھەرە چىشلىق بولۇپ، قونۇپ قالىدۇ؛  گۈل بەرگى 5، تەتۈر تۇخۇمسىمان، ئۇزۇنلۇقى 8-12 مىللىمېتىر، كۆك ياكى سۆسۈن كۆك، سۇس ئاق ياكى قىزىل، ئۇچى چىشلەشسىمان؛  ئاتىلىقى 5، گۈل يىپچىسىنىڭ تۈۋى بىرىكىپ ئۆسىدۇ؛چېكىنگەن ئاتىلىق 5 دانە، بۇرغىسىمان؛  تۇخۇمدان 5 قېرىنچە، گۈل ئانىلىقى 5 دانە، ئايرىلغان، ئانىلىق بېشى گۈل ئانىلىقىدىن سەل توم، ئىنچىكە يىپسىمان ياكى تاياقسىمان، ئاتىلىقتىن ئۇزۇن ياكى تەڭ دېيەرلىك. قوۋزاقلىق مېۋە شارسىمان، قۇرۇغاندىن كېيىن قوڭۇر سېرىق، دىيامېتىرى 6-9 مىللىمېتىر، ئۇچى سەل ئۇچلۇق، قېرىنچە ئارىلىقىدا 5 بەرگىلىك يېرىلغان؛  ئۇرۇقى 10 تال، ئۇزۇنچاق يۇمىلاق، ياپىلاق، ئۇزۇنلۇقى 3.5-4 مىللىمېتىر، قوڭۇر رەڭلىك. چېچەكلەش مەزگىلى 6-ئايدىن 8-ئايغىچە، مېۋىلەش مەزگىلى 7-ئايدىن 10-ئايغىچە.
تارقىلىش رايونى
شەرقىي شىمال ۋە ئىچكى موڭغۇل، سەنشى، شەنشى، شەندۇڭ، خۇبېي، خۇنەن، گۇاڭدۇڭ، گۇاڭشى، سىچۇەن، گۇيجوۋ، يۈننەن قاتارلىق جايلارغا تارقالغان.
ئۆسۈپ يېتىلىش مۇھىتى
بۇ دورىنىڭ ماسلىشىشچانلىقى كۈچلۈك، دۆلىتىمىز نىڭ كۆپ قىسىم جايلىرىدا ئۆستۈرۈلىدۇ.

亚麻，中药名。为亚麻科植物亚麻LinumusitatissimumL.的根、叶。分布于东北及内蒙古、山西、陕西、山东、湖北、湖南、广东、广西、四川、贵州、云南等地。具有平肝，活血之功效。常用于肝风头痛，跌打损伤，痈肿疔疮。